HOT, het Humanitarian OpenStreetMap Team

Mijn eerste kennismaking met OpenStreetMap (OSM) was de TED talk “The Year Open Data Went Worldwide” van Tim Berners-Lee. Vanaf 03:34 vertelt Berners-Lee over hoe de OSM community een belangrijke bijdrage leverde aan de humanitaire hulp na de aardbeving in Haïti in januari 2010. Mensen van over de hele wereld hielpen met het digitaliseren van satellietbeelden in OSM, zodat in een paar dagen tijd een gedetailleerde kaart van het getroffen gebied beschikbaar was voor de hulporganisaties.

Een paar maanden voor de aardbeving was het Humanitarian OpenStreetMap Team (HOT) al opgestart. HOT probeert  een brug te slaan tussen de traditionele humanitaire hulporganisaties en OSM. Het team zorgt ervoor dat in crisissituaties, zoals bij natuurrampen, de OSM-infrastructuur en -community worden ingezet om snel een actuele kaart vrij beschikbaar te stellen. Kate Chapman, directrice van HOT, presenteerde tijdens de eerste dag van State of The Map 2013 de nieuwe ontwikkelingen binnen HOT.

OpenStreetMap Tasking Manager is één van de nieuwe initiatieven. Het is een tool om het werk (fotomateriaal dat gedigitaliseerd moeten worden) te verdelen, mappers te instrueren en inzicht te geven in de voortgang. Ik moet bekennen dat ik zelf wel drempelvrees heb -bij zo’n project wil je toch geen fouten maken- maar één van de deelnemers aan de conferentie in Birmingham met wie ik hierover sprak, verzekerde me dat ik daar niet bang voor hoef te zijn. Het gedigitaliseerde kaartmateriaal wordt namelijk gevalideerd door ervaren mappers. Wanneer ter plekke geconstateerd wordt dat de kaart niet klopt, kunnen correcties bovendien snel en eenvoudig doorgevoerd worden. Dat is nou nét het sterke punt van OpenStreetMap 😉

Een andere initiatief is de website LearnOSM.org. De website bevat handleidingen voor het bijdragen aan en gebruik maken van OpenStreetMap. Er zijn handleidingen voor beginners, gevorderden en experts. Ze worden onder een open licentie beschikbaar gesteld via Github. Er is veel aandacht voor de installatie en configuratie van software op het Windows-besturingssysteem. Dat is fijn, want de community gedomineerd door Linux en iOS gebruikers en er is over het algemeen weinig Windows-documentatie te vinden. De handleidingen zijn jammer genoeg niet helemaal up-to-date, maar dit najaar worden ze geactualiseerd.

Op de tweede dag van de conferentie ging Kate samen met Kristy Van Putten (AIFDR) en Robert Soden (World Bank) dieper in op het werk van HOT in Indonesië. Om goed voorbereid te zijn op natuurrampen als aardbevingen en tsunami’s is het open source risicomodel inaSAFE ontwikkeld en geïmplementeerd in QGIS. HOT leidt lokaal mensen op om de gegevens te verzamelen die nodig zijn als input voor het model. Zo zijn in de afgelopen twee jaar meer dan 800.000 gebouwen in Indonesië opgenomen in OSM. Een indrukwekkende prestatie!

De benodigde gegevens worden overgetrokken van satellietbeelden of in het veld verzameld met behulp van walking papers of een GPS. In Haïti, waar HOT nog steeds actief is, worden tegenwoordig ook drones ingezet om informatie in te winnen. In de presentatie ‘Use of Unmanned Aerial Vehicles in Haiti’ liet Frederic Moine van Drone Adventures een inspirerend filmpje zien ter illustratie.

In één van de conferentiezalen was een pledge poster wall. Het verzoek aan de aanwezigen was om hun persoonlijke OSM-doelstelling voor het komende jaar op te schrijven. Die van bij staat er niet bij, maar dat wil ik graag goed maken: Ik beloof dat ik het komende jaar als mapper een bijdrage ga leveren aan HOT en tenminste drie mensen enthousiast maak om hetzelfde te doen.

Overpass turbo

Tijdens de eerste dag van State of The Map 2013 in Birmingham gaf Richard Cantwell de interessante workshop Introduction to OpenStreetMap for GIS Professionals. Hij vertelde onder andere over Overpass turbo, een handige en relatief eenvoudige tool om via de Overpass API gegevens uit OpenStreetMap te filteren en te exporteren, bijvoorbeeld naar GeoJSON. GeoJSON is een open formaat dat door open source GIS-software zoals QGIS ingelezen kan worden voor verdere analyse en het maken van kaarten.

De afgelopen weken heb ik samen met mijn collega’s bij de provincie Groningen hard gewerkt aan het opschonen van bushaltegegevens. Na afloop van de Richard’s workshop vroeg ik me af hoeveel werk het zou zijn om de bushaltegegevens van Groningen uit OpenStreetMap te halen en deze te vergelijken met de bushaltegegevens in onze interne registratie. Dat blijkt met Overpass turbo een fluitje van een cent.

Je gaat naar de website www.overpass-turbo.eu, zoomt in op Groningen en selecteert met behulp van het gereedschap manually select bbox de gehele provincie. Helaas kun je alleen een rechthoekig gebied selecteren, waardoor je uiteindelijk in de resultaatset niet alleen de Groninger, maar ook Friese, Drentse en Duitse bushaltes krijgt. Dit is echter eenvoudig te verhelpen in QGIS door middel van een filter op de provinciegrens.

Vervolgens komt het meest lastige gedeelte: het opgeven van de juiste tag op basis   waarvan je de nodes wilt filteren. Een tag bestaat uit een key en een value. Voor bushaltes blijken binnen OpenStreetMap verschillende tags te bestaan. Volgens deze wikipagina is de juiste combinatie voor het taggen van een bushalte: platform = transport. In de praktijk blijken de bushaltes in Groningen echter getagt te zijn als highway = bus_stop.

Pas de query in Overpass turbo editor aan zoals in de afbeelding en klik op Run.
Overpass turbo editorHet duurt even, maar dan krijg je een kaartje met daarin alle bushaltes in OpenStreetMap binnen het geselecteerde gebied.

Overpass mapVia Export kun je het kaartje opslaan als PNG afbeelding of in een viewer tonen. Je kunt er ook voor kiezen om de data te exporteren naar een gestructureerd formaat, bijvoorbeeld GeoJSON. Zo makkelijk is het dus 😉

Je kunt de Overpass API overigens ook via XAPI Query Builder bevragen, maar ik vind Overpass turbo gebruiksvriendelijker. XAPI Query Builder biedt je wel de mogelijkheid om de nodes in de resultaatset te bewerken in iD, de online editor voor OpenStreetMap. Dat is een pluspunt.

XAPI Query Builder