Dag 1 – Observe. Hack. Make. (OHM2013)

Ray McGovern werkte decennia lang als analist voor de CIA. Hij is inmiddels gepensioneerd en nu politiek activist. Hij draagt een t-shirt met de tekst “Arrest Bush and Obama” en legt uit dat de Amerikaanse presidenten weinig op hebben met burgerrechten en vrije media. “It’s important to do good, but it’s not enough to avoid evil”, aldus McGovern. “You have to challenge and confront evil!” Even later voegt hij daaraan toe: “It’s nice if you have principles but if you’re not willing to take risks on them, they’re nothing more than a hill of beans!”
Hij vindt dat actie begint bij persoonlijke betrokkenheid en empathie en citeert dominee Kolvenbach: “When the heart is touched by direct experience, the mind may be challenged to change. Personal involvement with innocent suffering, with the injustice others suffer, is a catalyst for solidarity which then gives rise to intellectual inquiry and moral reflection.” Hij legt een zware verantwoordelijkheid bij de verzamelde hackers. “There is no hope without you. You are the great Levellers, with your cyber capabilities.”

Dr. Suelette Dreyfus doet onderzoek naar klokkenluiders. Ze laat tijdens haar presentatie veel statistieken zien. Uit haar studie blijkt onder meer dat minder dan 20% van de ondervraagden er zeker van zijn dat ze voldoende bescherming en steun krijgen wanneer ze misstanden naar buiten brengen. Op de vraag wat het beeld is van klokkenluiders, antwoord 22% “weet ik niet”. Volgens dr. Dreyfus bewijs voor de ambivalente houding van het publiek ten aanzien van klokkenluiders.

Coleen Rowley gaf les aan medewerkers van de FBI over staatsrecht en ethiek. Ze vertelt hoe vóór 9/11 medewerkers geleerd werd om níet te liegen. Na 9/11 veranderde dat naar ‘secrecy to keep us secure’. “All crime is enabled and facilitated by secrecy”, aldus Rowley. Een overheid die niet transparant en controleerbaar is, zal uiteindelijk crimineel gedrag vertonen naar haar burgers. Ze citeert Howard Zinn: “Civil disobedience is not our problem. Our problem is civil obedience.”

De apathische houding en het onvermogen tot handelen van burgers is ook een onderwerp dat Julian Assange aansnijdt in zijn lezing via een live stream met de ambassade van Ecuador in Londen. “In the age of internet ignorance is a personal choice” zegt Assange. Zijn boodschap: Laat je niet bang maken, zorg dat je goed geïnformeerd bent, verenig je en kom op voor je rechten! Ook hij waarschuwt voor de gevaren van een overheid die steeds meer weet over haar burgers, terwijl burgers steeds minder weten over het opereren van die overheid. “If the state is out of control, the amount of crime that is inflicted on you as an individual will be tremendous.”

De sprekers tijdens OHM2013 roepen op tot actie, maar daar is veel moed voor nodig. Assange zegt dat mensen als Bradley Manning, Edward Snowden en hijzelf een belangrijke symboolfunctie hebben. Ik bedenk me dat je soms vergeet dat het tegelijkertijd ook ‘gewone’ mensen zijn, die buitengewone offers brengen. Ze zijn alles kwijt: hun werk, huis, familie en vrienden. Na afloop van de lezing van Assange is er gelegenheid tot het stellen van vragen. Jérémie Zimmermann krijgt het woord en zegt dat hij hoopt dat er een moment zal komen waarop Assange weer lijfelijk aanwezig kan zijn bij evenementen als OHM2013. Hij is geëmotioneerd. Assange legt uit: “Jérémie was asked to become informer against me and didn’t .” Jeremy antwoordt: “Because I’m your friend.”

OHM2013 gaat over onverschilligheid versus persoonlijke betrokkenheid, weg kijken versus verantwoordelijkheid nemen, klakkeloos gehoorzamen versus opkomen voor je rechten, verborgenheid versus transparantie. Maar bovenal gaat het over de kracht van netwerken en vriendschappen.